الشيخ محمد علي الگرامي القمي

104

مذهب تشيع، آينده تاريخ بشريت (فارسى)

مىگويد عمر هم ولايت داشته ، در بعضى عبارات دارد مىگويد ، كن عمرى المقام - مانند عمر باش در مقام . مىگويد عمر در يك راه و حقيقتى است كه به هيچ وجه شيطان در او نفوذ نمىكند ، اقطاب و ابدال ، و اوتاد ، و امام كه اينها قائل هستند جنبه‌هاى باطنى است . و الا ابوبكر را خليفه مىدانند ، بعد از پيغمبر ( ص ) . ما هم ولايت باطنى را مطرح مىكنيم منتها ما مىگوئيم ولايت باطنى ضمن اهميتى كه ذاتاً دارد منشأ و ريشه‌اى است براى ولايت ظاهرى هم كه در ادلهء ما به خصوص ذكر شده است ، ما خليفه پس از پيامبر را على عليه السلام و ارزشى براى اجتماع در سقيفه قائل نيستيم . ولايت باطنى در جهاتى مختلف ، در خلقت در قوس نزول ، و در قوس صعود ، در استكمال انسانها ، و عموم موجودات ، در موانع قوس صعود يعنى غفران ذنوب ، در نعمتها ، كه فرع وجود هر شيى است . دو قسمت مربوط به رحمانيت يعنى اصل وجود و كمالات وجود ، و دو قسمت هم مربوط به رحيميت يعنى استكمال معنوى و رفع موانع استكمال معنوى . اينها كه تجليات رحمانيت و رحيميت‌اند همه‌اش به وسيله